Suốt ba năm qua, bóng ma COVID-19 đã và đang để lại những dư chấn nặng nề đối với nền kinh tế thế giới. Quãng thời gian đó chứng kiến nhiều nước trên thế giới đạt mức GDP tăng trưởng âm, và hiện tại vẫn đang phải gánh chịu những ảnh hưởng dai dẳng từ dịch bệnh. Trong bối cảnh khó khăn này, Việt Nam nổi lên như một ngôi sao sáng với GDP tăng trưởng dương mặc dù mức độ tăng trưởng có phần giảm sút. Sự ổn định về kinh tế của Việt Nam nhờ phần lớn vào các biện pháp hữu hiệu từ Chính phủ trong việc kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh, đi kèm với nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài và sức tiêu thụ mạnh mẽ từ nhu cầu trong nước.
Giá trị giao dịch trung bình có xu hướng tăng
Đi cùng với sự phát triển của nền kinh tế, thị trường M&A tại Việt Nam thể hiện sự ổn định cao, thậm chí tăng trưởng mạnh trong năm 2021 – năm bùng phát mạnh mẽ nhất của COVID-19. Trong 10 tháng đầu năm 2021, thị trường M&A đã thu hút 8,8 tỉ đô la Mỹ, tăng 17,9% so với năm 2020 và 13.7% so với năm trước dịch, 2019. Trong khi đó, số lượng giao dịch giảm nhẹ.
Sự thu hút đầu tư M&A ngày càng tăng tại Việt Nam được thể hiện một cách rõ nét không chỉ qua sự tăng trưởng của tổng giá trị giao dịch mà còn qua giá trị bình quân trên mỗi giao dịch. Giá trị bình quân cho mỗi giao dịch tăng từ 28,1 triệu đô la Mỹ trong năm 2019 lên 42,8 triệu đô la Mỹ, số liệu thống kê đến tháng 10 năm 2021. Ngày càng nhiều thương vụ có giá trị trên 100 triệu đô la Mỹ được ghi nhận. Đã có 22 giao dịch được tiến hành chỉ trong 10 tháng đầu năm 2021 so với 19 giao dịch trong toàn bộ năm 2019. Các thương vụ tương tự được kì vọng sẽ tiếp tục diễn ra trong thời gian tới.
Những ngành nghề M&A chính
Theo số liệu và phân tích của hãng Kiểm toán KPMG, các ngành: Tiêu dùng thiết yếu, Tài chính và Bất động sản là những ngành thu hút nhiều M&A nhất, chiếm 55%-60% tổng giá trị giao dịch trong những năm vừa qua và nhiều khả năng xu thế này sẽ tiếp tục trong tương lai. Các ngành này hưởng lợi lớn từ nhu cầu cao về nhà ở, dịch vụ tài chính và các hàng hóa tiện lợi, thúc đẩy bởi số lượng dân số đông, sự tăng trưởng của tầng lớp trung lưu và tốc độ đô thị hóa nhanh. Không quá ngạc nhiên khi từ đầu năm đến nay, các thương vụ lớn nhất đều thuộc về các công ty hoạt động trong những lĩnh vực này, bao gồm thương vụ Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui đầu tư 1,3 tỷ đô la Mỹ vào FE Credit, Quỹ SK South East Asia đầu tư 410 triệu đô la Mỹ vào Vincommerce, và Baring và Alibaba đầu tư 400 triệu đô la Mỹ vào CrownX, tất cả đều diễn ra trong nửa đầu năm 2021.
Bên cạnh ba ngành kể trên, ngành Công nghệ cũng đang trên đà trỗi dậy mạnh mẽ, ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư. Trong 10 tháng đầu năm 2021, thị trường M&A liên quan đến công nghệ ghi nhận sự tăng vượt bậc về cả giá trị và số lượng. Số lượng thương vụ tăng gấp hai lần trong khi tổng giá trị tăng trưởng hơn gấp ba lần so với cả năm 2020, đạt gần 1 tỷ đô la Mỹ, thậm chí vượt mức trước khi dịch xảy ra. Nhân tố thúc đẩy chính đến từ nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng công nghệ cũng như để đáp ứng nhu cầu sử dụng các dịch vụ trực tuyến thay thế trong hoàn cảnh dịch bệnh đang diễn ra.
Ngoài công nghệ tài chính, thương mại điện tử và chuỗi khối (Blockchain), những ngành khác cũng cho thấy tiềm năng với những thương vụ đáng chú ý. Đáng được nhắc đến là khoản đầu tư gần đây của Mekong Capital vào công ty khởi nghiệp mảng công nghệ y tế Gene Solutions – công ty tiên phong trong lĩnh vực di truyền học tại Việt Nam. Chúng ta đang có những điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm khởi nghiệp công nghệ tại khu vực Đông Nam Á. Trong những năm gần đây, hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc, là môi trường khuyến khích cộng đồng khởi nghiệp đi lên. Nguồn nhân lực về công nghệ lớn đi kèm với tư duy khởi nghiệp và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong xu thế phát triển đó. Ngày càng nhiều các khoản đầu tư được kì vọng sẽ chảy vào để đón đầu các cơ hội phát sinh trong lĩnh vực này.
Triển vọng thị trường M&A trong năm 2022
Các tập đoàn lớn trong nước như tập đoàn Nova Group và Masan chia sẻ cái nhìn lạc quan về thị trường M&A Việt Nam trong năm 2022. Trọng tâm chính là sự phát triển và củng cố chuỗi giá trị của doanh nghiệp, đa dạng hóa các nguồn doanh thu và lợi nhuận để đối phó với các biến động của thị trường trong nước. Thực tế cho thấy, M&A đang trở thành một lựa chọn được ưa chuộng đối với các tập đoàn trong nước vì chiến lược này giúp họ nhanh chóng tiếp cận với các lĩnh vực kinh doanh mới, mở rộng thị phần, và bổ sung nhân tài cũng như chuyên môn sau khi các giao dịch diễn ra thành công.
Người mua trong nước có những lợi thế nhất định trọng việc thực hiện các thương vụ M&A trong thời kỳ COVID-19. Trong các thương vụ M&A gần đây, các nhà đầu tư trong nước cho thấy họ không thua kém các nhà đầu tư nước ngoài về việc mang lại giá trị cho các đối tác. Các công ty được mua lại hoặc được đầu tư đều hưởng lợi từ hệ sinh thái của tập đoàn, sự đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ lẫn tiềm năng của thị trường thượng nguồn và hạ nguồn. Bên cạnh đó, các tập đoàn trong nước cũng mang lại giá trị cho các công ty được đầu tư thông qua việc định hướng và xây dựng các chiến lược kinh doanh hiệu quả.
Trong quá khứ, các công ty Việt Nam chưa có đủ nguồn lực để thực hiện các thương vụ M&A lớn. Khoảng cách này hiện đã được thu hẹp với sự xuất hiện của các tập đoàn có quy mô lớn trong nước và sự phát triển của thị trường tài chính nội địa. Ngoài ra, nhà đầu tư trong nước cũng đã quen với các thông lệ và quy trình để thực hiện các giao dịch M&A. Các yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn mục tiêu M&A là khả năng gia tăng thị phần, độ bao phủ thị trường, khả năng thấu hiểu và tiếp thu ý tưởng kinh doanh, hòa hợp văn hóa và định hướng chiến lược.
Bước sang năm 2022, mặc dù vẫn có những rủi ro nhất định trong bối cảnh Covid-19 và tác động của nó đến kinh tế vĩ mô, thị trường Việt Nam vẫn được kỳ vọng sẽ duy trì đà tăng trưởng tốt.
Trên đây là bài viết tư vấn về “Hoạt động M&A tại Việt Nam thời kỳ Covid-19 và những triển vọng trong tương lai” của Công ty Luật TNHH Apra. Quý khách hàng còn thắc mắc về các vấn đề nêu trên và cần được giải đáp, vui lòng liên hệ số hotline để được tư vấn và hỗ trợ.
________________________________
Mọi thông tin yêu cầu tư vấn xin vui lòng liên hệ :
CÔNG TY LUẬT TNHH APRA
Địa chỉ: Tầng 7, số 57 Trần Quốc Toản, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Email: info@apra.vn
Hotline : 024.23486234 – 0948495885
