NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ THƯỜNG GẶP KHI KHỞI NGHIỆP

Chính phủ và Nhà nước đã và đang ban hành rất nhiều chính sách mới, tạo thuận lợi cho việc thành lập doanh nghiệp và trong quá trình vận hành, hoạt động, đầu tư. Điều này đã tạo động lực không nhỏ cho ngày càng nhiều các doanh nghiệp khởi nghiệp hiện thực hoá ý tưởng kinh doanh của mình. Tuy nhiên, khi thực hiện dự án kinh doanh, các doanh nghiệp khởi nghiệp (start-up) thường chỉ tập trung vào thị trường, doanh số, sản phẩm,… mà ít quan tâm đến các vấn đề pháp lý. Do đó, các start-up phải đối mặt với khá nhiều rủi ro về mặt pháp lý khi khởi nghiệp nếu không tìm hiểu kỹ càng. 

Đầu tiên là rủi ro khi lựa chọn loại hình doanh nghiệp

Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp là việc làm quan trọng nhất, đặt nền móng cho một doanh nghiệp khởi nghiệp mới ra đời. Loại hình doanh nghiệp sẽ quyết định đến các yếu tố cốt lõi như cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp, chế độ chịu trách nhiệm về vốn cũng như việc phân chia lợi nhuận trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, nhà đầu tư có rất nhiều sự lựa chọn đối với loại hình doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng loại hình doanh nghiệp trong kinh doanh sẽ tạo ra nền tảng vững chắc để doanh nghiệp phát triển. Thực tế, các start-up thường hay chọn mô hình công ty cổ phần vì họ cho rằng dễ huy động vốn đầu tư khi có cơ hội. Nhưng hình thức công ty cổ phần cũng có những hạn chế riêng của nó. Ví dụ như các cổ đông sáng lập bị hạn chế chuyển nhượng cổ phần trong 03 năm đầu mới thành lập để đảm bảo nguồn vốn ban đầu cho doanh nghiệp được ổn định. Nếu một doanh nghiệp khởi nghiệp lựa chọn loại hình công ty cổ phần từ ban đầu, sau một khoảng thời gian ngắn mà hoạt động của doanh nghiệp không đảm bảo, cổ đông sáng lực muốn chuyển nhượng cổ phần thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

 Vì vậy, người khởi nghiệp phải tìm hiểu kỹ về mô hình và những hạn chế khi quyết định lựa chọn loại hình doanh nghiệp của mình.

Thứ hai là rủi ro liên quan đến vốn điều lệ

Doanh nghiệp khởi nghiệp rất dễ gặp rủi ro về các vấn đề liên quan đến vốn điều lệ. Bởi lẽ, pháp luật quy định một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện yêu cầu doanh nghiệp thành lập phải đáp ứng các điều kiện về vốn. Hiện tại Nhà nước chỉ kiểm soát vốn của doanh nghiệp trên dữ liệu kê khai; mà chưa có cơ chế giám sát. Do đó, tranh chấp nội bộ doanh nghiệp liên quan đến vấn đề này sẽ thường xuyên gặp phải, gây ảnh hưởng tới quyền, nghĩa vụ của người góp vốn và đối tác kinh doanh của công ty. 

Thứ ba là rủi ro liên quan đến các quy định về thuế

Nghĩa vụ thuế được căn cứ trên ba nguyên tắc: chính xác, đầy đủ và đúng thời hạn. Vấn đề thuế là một vấn đề rất đáng chú tâm trong quá trình hoạt động một doanh nghiệp.

Ngay từ khi một doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp đó đã cần phải kê khai thuế và nộp lệ phí môn bài với cơ quan thuế. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cũng phải xem xét việc kê khai và đóng các loại thuế tùy theo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Có ba loại thuế cơ bản cho doanh nghiệp là lệ phí môn bài, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc chậm nộp, trễ hạn, kê khai sai hoặc kê khai thiếu luôn là rắc rối dẫn đến thiệt hại nếu xử lý không đúng cách.  

Thứ tư là rủi ro liên quan đến các văn bản pháp lý và các giao dịch hợp đồng

Một doanh nghiệp cần phải soạn thảo rất nhiều các văn bản pháp lý, và doanh nghiệp khởi nghiệp cũng không ngoại lệ. Có thể kể đến một số văn bản như: điều lệ công ty; biên bản họp; nghị quyết, quyết định; các hợp đồng, giao dịch có liên quan khác;… 

Có nhiều văn bản như vậy, nhưng các doanh nghiệp khởi nghiệp thường không có phòng pháp chế hay các nhân sự có kinh nghiệm trong lĩnh vực luật. Bởi vậy, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp thường chỉ sử dụng các bản mẫu ở trên mạng, dẫn đến các điều khoản được soạn thảo không phù hợp, chặt chẽ và rõ ràng. Đối với các văn bản nội bộ trong công ty, điều này sẽ dẫn đến khó khăn đối với hiệu lực thực hiện của các văn bản đó, ví dụ như nội quy lao động sẽ không có hiệu lực nếu không được đăng ký với cơ quan nhà nước, và doanh nghiệp sẽ không có căn cứ để xử lý kỷ luật lao động (Bộ luật lao động 2012). Còn đối với các hợp đồng, giao dịch, việc không am hiểu quy định pháp luật sẽ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên khi giao kết, thoả thuận.

Thứ năm là rủi ro liên quan đến các vấn đề sở hữu trí tuệ 

Các doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay chưa thực sự quan tâm đến vấn đề bảo hộ tài sản trí tuệ. Việc không chú trọng vào vấn đề bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ có khả năng đặt doanh nghiệp vào những rủi ro cũng như bất lợi nghiêm trọng. 

Một doanh nghiệp có thể có rất nhiều các sản phẩm sở hữu trí tuệ cần được bảo vệ, như là tên doanh nghiệp, logo doanh nghiệp, các sản phẩm sáng tạo của doanh nghiệp. Nếu một doanh nghiệp không hiểu biết các vấn đề pháp lý về sở hữu trí tuệ, thì việc bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là chuyện rất thường gặp. Có thể thấy những ví dụ thực tế điển hình như: cà phê Trung Nguyên, kẹo dừa Bến Tre, nước mắm Phú Quốc… đã từng bị doanh nghiệp đối tác đánh cắp thương hiệu, khiến cho việc sử dụng chính thương hiệu của mình cũng trở nên khó khăn và để lấy lại thương hiệu cũng không đơn giản.

Trên đây là bài viết tư vấn về “Những rủi ro pháp lý thường gặp khi khởi nghiệp” của Công ty Luật TNHH Apra. Quý khách hàng còn thắc mắc về các vấn đề nêu trên và cần được giải đáp, vui lòng liên hệ số hotline để được tư vấn và hỗ trợ.

_________________________________

Mọi thông tin yêu cầu tư vấn xin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT TNHH APRA

Địa chỉ: Tầng 7, số 57 Trần Quốc Toản, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Email: info@apra.vn

Hotline: 024.23486234 – 0948495885